ورود     | ثبت نام Skip Navigation Links
صفحه نخست
درباره استانExpand درباره استان
اطلاع رسانیExpand اطلاع رسانی
بانک اطلاعات هنرمندانExpand بانک اطلاعات هنرمندان
فعالیتهاExpand فعالیتها
منابع محتواییExpand منابع محتوایی
درباره مرکزExpand درباره مرکز
 
 

 

اهمیت نور (قسمت اول)

عنصر نور، یکی از مهمترین عناصر تئاتر است. چرا که بدون آن دیگر عوامل و عناصر صحنه قابل رویت نیست. طرح نور هم می تواند عناصر بصری اجرا – یعنی بازی دکور، لباس و گریم – را تقویت کند و هم می تواند آنها را از شکل بیندازد. معمولا کار طراح نور در تئاتر بسیار کم شناخته شده است زیرا که وجود نور، به خودی خود چندان محسوس و قابل لمس نیست نور فضای مشخصی از صحنه را اشغال نمی کند – آنچنانکه مثلا دکور یا دیگر عناصر صحنه اشغال می کنند – و تازه هنگامی قابل رویت است که بر چیزی – همچون هنرپیشه یا دکور – بتابد. به این ترتیب نور در همان حال که عنصر ضروری صحنه است باید به چشم نیاید و محسوس نباشد، البته مگر اینکه به نحوی ناشیانه یا نامناسب به کار گرفته شود.‏

وظائف نور پردازی صحنه
وظیفه نور عبارت است از کمک کردن به درک و تفهیم نمایشنامه و بیان ارزش های آن. نور از طریق قابل رویت ساختن عناصر و عوامل صحنه قبل از هر کاری – به این مقصود کمک می کند البته لازم نیست که نور تمام آن چیز هایی را که در صحنه است یکسان روشن کند. گاه نور آنست که به تماشاچی کمک کند تا مفهوم مناسب نمایشنامه را دریابد. برای انجام این مقصود تنها چیز هایی را به تماشاچی نشان می دهد که دیدن آن لازم است.
بعلاوه، نور از جهت دیگر نیز به تفهیم نمایشنامه کمک می کند. مثلا از طریق معرفی زمان ( یعنی اینکه زمان واقعه صبح زود است یا نیمروز، بعد از ظهر است یا غروب یا شب )، از طریق مشخص ساختن منبع نور ( که خورشید است یا ماه یا لامپ معمولی ... ) یا وضع هوا ( که مثلا آفتابی است یا ابری یا طوفانی ... ) نور حتی می تواند به معرفی فصل نیز کمک کند ( کمیت نوع نور ممکن است در هر فصل نسبت به فصل دیگر متفاوت باشد ) حتی زمان واقعه را – از نظر دوران تاریخی – با قرار دادن وسائل نوری در صحنه میتوان مشخص کرد ( مثلا استفاده از چراغ نفت سوز، شمع، برق و ... ) بعلاوه استفاده از اثرات نوری نیز گاهی مفید می افتد ( مثلا درخشش برق آتش پشت صحنه، چراغ قوه رنگین کمان و... )
نور باید بیان کننده حالت، فضا، سبک و موضوع نمایشنامه باشد چگونگی استفاده از درخشش، رنگ و توزیع نور به ایجاد هر حالتی امکان می دهد معمولا رنگ های گرم و روشن بیان کننده حالتهای شادی و سرخوشی است در حالی که رنگ های سرد و ملایم به خلق فضاهای افسرده کمک میکند. اگر صحنه از یک جانب و تنها با استفاده از یک منبع نور روشن شود تضاد آشکاری که بین روشنایی و تاریکی حاصل می آید ممکن است کیفیتی خشن را عرضه بدارد. از ترکیب بسط، رنگ و جهت نور به شیوه های مختلف می توان به خلق حالتهای بسیار متنوع توفیق یافت. نور، از طریق تاثیری که بر فرم می گذارد، میتواند بیان کننده سبک و موضوع نمایشنامه باشد. صحنه فضایی است سه بعدی. هنرپیشه، وسایل و لوازم صحنه همه سه بعدی هستند. این کیفیت بسته به سبک و موضوع نمایشنامه می تواند به وسیله نور مورد تاکید قرار بگیرد یا برعکس مورد غفلت. اگر غرض این باشد که مردمی واقعی، در محیطی واقعی نشان داده شوند ( یعنی آنچنان که معمول درام رئالیستی است ) در این صورت می توان با تامین سایه روشن هایی طبیعی با توجه دقیق به منبع یا منابع نور با توجه به زمان واقعه و عواملی مشابه دیگر به این مقصود رسید و کاری کرد که صحنه و بازیگر با همه ابعاد خود جلوه کنند و بنظر آیند.در حالیکه اگر نظر این باشد که تاکید را بر موضوعاتی همچون « تهی بودن زندگی » و « سطحی بودن وجود » بگذارند، در این صورت می توان بر تمام سطوح قابل رویت نوری یکسان تاباند و کاری کرد که عوامل صحنه و اجزا دو بعدی و سطحی به نظر آیند. بطرق مختلف می توان – با استفاده از نور – واقعیت را از شکل انداخت. مثلا اگر قسمت عمده نور از بالا تامین شود ( یعنی از سقف صحنه ) سایه های غیر طبیعی بر روی چهره ها ظاهر خواهد شد و مجموعه وسایل صحنه ریخت واقعی خود را از دست خواهند داد.
نور – به عنوان عنصری ترکیبی – می تواند به بیان موضوع و سبک نمایشنامه کمک کند. می تواند تنها عناصری را نشان دهد که لازمست ( یعنی قرار است تاکید بر آنها باشد ) نور می تواندقسمت معینی از صحنه، گروه معینی از بازیگران یا تنها یک عنصر یا یک هنرپیشه را انتخاب کند، تاکید را بر آن بگذارد به هر حال نور می تواند چشم تماشاچی را در هر نقطه به آن چیزی متوجه سازد که توجه به آن لازم و مورد نظر است.
طراح نور در تامین مقاصدی که روشنایی صحنه به آن متوجه است چهار عامل را در اختیار دارد:
1- شدت نور
2- رنگ
3- توزیع مستقیم نور
4- حرکت

ادامه دارد... ‏

واحد هنرهاي نمايشي حوزه هنري كرمانشاه
 

 

 
تمامی حقوق مادی و معنوی این وب‌سایت به حوزه هنری استان کرمانشاه تعلق دارد | نقشه سايت